مجله اینترنتی روزانه

/

تاریخ و آثار تاریخی

/

ابوالحسین عبدالملک بن محمد شیرازی

[ ابوالحسین عبدالملك بن محمد شیرازی ریاضیدان و منجم ایرانی متوفی پیش از 600هق ، بیشتر زمان حیات خودرا صرف مطالعه ریاضیات یونانی و نجوم كرد كه, ]

>>> محصولی با کیفیت و فوق العاده مناسب برای تمام خودرو ها + "" تخفیف ویژه نوروزی ""
برای مشاهده توضیحات : کیف لوازم صندوق عقب خودرو


ابوالحسین عبدالملک بن محمد شیرازی ریاضیدان و منجم ایرانی ( متوفی پیش از 600ه.ق) ، بیشتر زمان حیات خودرا صرف مطالعه ریاضیات یونانی و نجوم کرد. که از آن جمله اند آثار اپولونیوسی و بطلیموس . از وی آثاری چون تصفح المخروطات و تلخیص المجسطی به زبان عربی باقی مانده است.گروه : مشاهیر ملیرشته : ریاضیات و نجوموالدین و انساب : پدر عبدالملک شیرازی، یکی از اهالی شیراز در قرن پنجم و ششم به نام محمد بوده است.اوضاع اجتماعی و شرایط زندگی : در سال 511ه.ق با مرگ سلطان محمدبن ملکشاه سلجوقی، پسرش محمودبه جانشینی او نشست . اما نتوانست در برابر حملات عمومی خود سلطان سنجر ( پادشاه قلمرو سلجوقی سلجوقیان به ویژه در خراسان) مقاومت می نماید. بنابراین سلطان محمود بن محمد پس از ازدواج با دختر سنجر، به حکومت عراق عجم ( ایران مرکزی ) و عراق عرب قناعت کرد. بنا براین دورنگار کودکی عبدالملک شیرازی معاصر با حکومت سلطان محمودبن محمد سلجوقی در ایران، از جمله فارس، شیراز و عراق بود.تحصیلات رسمی و حرفه ای : عبدالملک شیرازی، پس ازتحصیل مقدمات علوم از جمله زبان وادبیات فارسی و عربی و علوم دینی، به طور تخصصی به مطالعه ریاضیات یونانی و نجوم پرداخت و در آن علوم با مهارت و استادی دست یافت.خاطرات و وقایع تحصیل : عبدالملک شیرازی درزادگاه خود که مدت پیش از سلاجقه بعنوان یکی از پایتختهای آل بویه یکی از پرونق ترین مراکز علمی کشوربود، و در عصر سلجوقی آن میراث را حفظ نموده بود.فعالیتهای ضمن تحصیل : ابوالحسین عبدالملک بن محمد شیرازی، در کنار تحصیل ریاضیات و نجوم به مطالعه آثار یونانیان در این زمینه ها علاقه بسیار داشته و نیز ترجمه های عربی آنها را مورد تلخیص یا تصحیح قرار می داده است.استادان و مربیان : در منابع تاریخ علم ایران، نامی از استادان عبدالملک شیرازی نیامده است. اما از روی عناوین آثارش پیداست که که آثار ریاضیدانان یونانی از جمله آپولونیوس و بطلیموس را به دقت مطالعه نموده بوده است.هم دوره ای ها و همکاران : ابوالفتح اصفهانی ریاضیدان و خلاصه کننده آثار ریاضی یونانیان که در قرن پنجم و ششم می زیست از همدوره ایهای عبدالملک شیرازی بوده است.وقایع میانسالی : سلطان سنجر سلجوقی حدود 62 سال سلطنت کرد. در زمان او غوریان و خوارزمشاهیان قسمت یافتند و قراختانیان کاشغر نیز در شرق سرزمینهای سلجوقیان سر به مخالفت برداشتند. سنجر نیز در جنگلی با ترکان غزاسیر شد و اندکی پس از آزادی در سال 552 ه.ق در گذشت. تا سال 525ه.ق درعراق محمودبن ملکشاه و پس از او تا سال 529 ه.ق طغرل بن محمد بن ملکشاه حکومت می کرد. در همان زمان در ایالت فارس، اتابکان فارس ازسوی سلجوقیان حکومت داشتند. مشهورترین پادشاهان آنان سعد بن زنگی و پسرش ابوبکر بودند که شیخ مصلح الدین سعدی شیرازی معاصر و معاشر آنان بود.زمان و علت فوت : می دانیم که عبدالملک شیرازی در سال 550 ه.ق زنده بوده و پیش از سال 600ه.ق در گذشته است.مشاغل و سمتهای مورد تصدی : گر چه منابع نوشته اندکه ابوالحسین عبدالملک بن محمد شیرازی بیشتر وقت خودرا صرف مطالعه ریاضیات یونانی و نجوم می کرد . بعید نیست که به عنوان منجم در دربار اتابکان فارس ( آل زنگی ) مشغول به کار بوده است.فعالیتهای آموزشی : گر چه در منابع نامی یا ذکری از فعالیتهای آموزشی ابوالحسین عبدالملک بن محمد شیرازی نیامده است. چنانکه از احوال ریاضیدانان پس از وی بر می آید، آثار وی مورد مراجعه دانشمندانی چون قطب الدین شیرازی قرار می گرفته است.سایر فعالیتها و برنامه های روزمره : تلخیص منابع ریاضی یونانی و نگارش شرحهایی بر ترجمه هایی عمدتا عربی آنها ، از امور مورد علاقه ابوالحسین عبدالملک بن محمد شیرازی بوده است.شاگردان : در منابع نامی از شاگردان عبدالملک شیرازی نیامده است اما می دانیم که قطب الدین شیرازی که صد سال پس از وی می زیست از آثار وی به ویژه تلخیص المجسطی بهره برده است.همفکران فرد : ابوالفتح اصفهانی از منجمین، ریاضیدانان و خلاصه کنندگان آثار ریاضی یونانیان در قرن پنجم و ششم هجری بوده است که می توان وی را از همفکران معاصر عبدالملک شیرازی به شمار آورد.آرا و گرایشهای خاص : عبدالملک شیرازی، در مطالعه علم ریاضی ، به ریاضیات یونانی و آثار آپولونیوس و بطلیموس علاقه داشت و ترجمه های عربی آن را که توسط هلال بن ابی هلال حمصی ( متوفی 270ه.ق) ثابت بن قره ( قرن سوم) و ابوالفتح اصفهانی ( قرن پنجم و ششم ) صورت گرفته بود را تلخیص می نموده است. آثار : تصفح المخروطات تلخیص المجسطی   پایگاه فرهنگی هنری ویکی کوکری